رساله توضیح المسائل - احکام روزه
مسأله ـ اول ماه به چهار چيز ثابت ميشود:
اول ـ آنكه خود انسان ماه را ببيند.
دوم ـ عدهاي كه از گفتة آنان يقين يا اطمينان پيدا ميشود، بگويند ماه را ديدهايم وهمچنين است هر چيزي كه به واسطة آن يقين يا اطمينان پيدا شود.
سوم ـ دو مرد عادل بگويند كه در شب ماه را ديدهايم، ولي اگر صفت ماه را برخلاف يكديگر بگويند، اول ماه ثابت نميشود.
چهارم ـ سيروز از اول ماه شعبان بگذرد كه به سبب آن اول ماه رمضان ثابت ميشود،و سي روز از اول ماه رمضان بگذرد كه به سبب آن، اول ماه شوال ثابت ميشود
مسأله ـ اول ماه به حكم حاكم شرع جامع الشرايط بعيد نيست ثابت شود مگردر صورتي كه حجت به خطاي وي يا مستندش باشد.
مسأله ـ اول ماه با پيشگويي منجمين ثابت نميشود. ولي اگر انسان از گفتة آنانيقين يا اطمينان پيدا كند، بايد به آن عمل نمايد.
مسأله ـ بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن، دليل نميشود كه شب پيش، شباول ماه بوده است، بلي اگر پيش از ظهر ماه ديده شود آن روز اول ماه محسوبميشود و همچنين اگر ماه طوق داشته باشد معلوم شود از آن شب سابق بوده. ولي دراين دو مورد نيز اگر اطمينان حاصل نشد مراعات احتياط لازم است.
مسأله ـ اگر اول ماه رمضان براي كسي ثابت نشود و روزه نگيرد، چنانچه بعدثابت شود كه شب پيش اول ماه بوده، بايد روزة آن روز را قضاء نمايد.
مسأله ـ اگر در شهري اول ماه ثابت شود، در شهرهاي ديگر چه دور باشند چهنزديك چه در افق متحد باشد يا نه نيز ثابت ميشود در صورتي كه در اكثر وقت شبمشترك باشند نه آنكه اول شب يكي نصف شب ديگري باشد.
مسأله ـ اول ماه به تلگراف ثابت نميشود، مگر انسان بداند كه تلگراف از رويشهادت دو مرد عادل يا از راه ديگري بوده كه شرعاً معتبر است.
مسأله ـ روزي را كه انسان نميداند آخر رمضان است يا اول شوال، بايد روزهبگيرد. ولي اگر در اثناء روز دانست كه اول شوال است بايد افطار كند.
مسأله ـ اگر زنداني يا اسير نتواند به ماه رمضان يقين كند، بايد به گمان عملنمايد. و اگر آن هم ممكن نباشد، هر ماهي را كه احتمال ميدهد ماه رمضان است روزهبگيرد صحيح است ولي بايد بعد از گذشتن يازده ماه از ماهي كه روزه گرفته دوبارهيك ماه روزه بگيرد. و چنانچه بعداً معلوم شود ماهي كه روزه گرفته بعد از ماه رمضانبود، روزه وي صحيح است و گرنه بايد قضاء ماه را بياورد.
