رساله توضیح المسائل - احکام زکاة

مسأله ١٩٩٩-کسی که موقع غروب شب عید فطر بالغ و عاقل است و فقیر و بنده ی کس دیگر نیست، باید برای خودش و کسانی که نان خور او هستند هرنفری یک صاع که تقریبا سه کیلو است گندم یا جویا خرما یا کشمش یا برنج یا ذرت و مانند این ها به مستحق بدهد و اگر پول یکی از این ها را هم بدهد کافی است. و نسبت به بی هوش در وقت غروب احتیاطا دادن زکوة برای خود و نان خور خود است.

مسأله ٢٠٠٠-کسی که مخارج سال خود و عیالاتش را ندارد و کسی هم ندارد که بتتواند مخارج سال خود و عیالاتش را عهده دار باشد فقیر است و دادن زکاة فطره بر او واجب نیست.
مسأله ٢٠٠١-انسان فطره ی کسانی را که در غروب شب عید فطر نان خور او حساب می شوند باید بدهد، کوچک باشند یا بزرگ، مسلمان باشند یا کافر، دادن خرج آن ها بر او واجب باشد یا نه، در شهر خود او باشند یا درشهر دیگر.
مسأله ٢٠٠٢-اگر کسی را که نان خور او است و در شهر دیگر است وکیل کند که از مال او فطره ی خود را بدهد، چنان چه اطمینان داشته باشد که فطره را می دهد، لازم نیست خودش فطره ی او را بدهد.
مسأله ٢٠٠٣-فطره ی مهمانی که پیش از غروب شب عید فطر با رضایت صاحبخانه وارد شده نان خور او حساب می شود، بر او واجب است.
مسأله ٢٠٠٤-واجب بودن فطره ی مهمانی که پیش از غروب شب عید بدون رضایت صاحبخانه وارد می شود و مدتی نزد او می ماند محل اشکال است و احوط دادن فطره او است، و هم چنین است فطره کسی که انسان را مجبور کرده اند که خرجی او را بدهد. گرچه عدم وجوب در این صورت قوی است.
مسأله ٢٠٠٥-فطره ی مهمانی که بعد از غروب شب عید فطر وارد می شود در صورتی که نان خور او حساب شود بنابر احتیاطی که سزاوار ترک نیست واجب است و الا واجب نیست؛ اگر چه پیش از غروب او را دعوت کرده باشد و در خانه ی او افطار کند.
مسأله ٢٠٠٦-اگر کسی موقع غروب شب عید فطر دیوانه باشد در صورتی که دیوانگی او تا ظهر روز عید فطر باقی باشد زکاة فطره بر او واجب نیست و الا بنابر احتیاطی که سزاوار ترک نیست لازم است فطره را بدهد.
مسأله ٢٠٠٧-اگر پیش از غروب یا مقارن غروب بچه بالغ شود یا دیوانه عاقل گردد، یا فقیر غنی شود، در صورتی که شرائط واجب شدن فطره را دارا باشد باید زکاه فطره را بدهد.
مسأله ٢٠٠٨-کسی که موقع غروب شب عید فطر، زکاة فطره بر او واجب نیست، اگر تا پیش از ظهر روز عید شرط های واجب شدن فطره در او پیدا شود بنابر احتیاطی که سزاوار ترک نیست، زکاه فطره را بدهد.
مسأله ٢٠٠٩-کافری که بعد از غروب شب عید فطر مسلمان شده فطره بر او واجب نیست ولی مسلمانی که شیعه نبوده، اگر بعد از دیدن ماه شیعه شود باید زکاة فطره بدهد.
مسأله ٢٠١٠-کسی که فقط به اندازه ی یک صاع که تقریبا سه کیلو است گندم و مانند آن را دارد، مستحب است زکاة فطره را بدهد و چنان چه عیالاتی داشته باشد و بخواهد فطره ی آن ها را هم بدهد می تواند به قصد فطره آن یک صاع را به یکی از عیالاتش بدهد و او هم به همین قصد به دیگری بدهد و هم چنین تا به نفر آخر برسد، و بهتر است نفر آخر چیزی را که می گیرد به کسی بدهد که از خودشان نباشد و اگریکی از آن ها صغیر باشد، ولی او به جای او می گیرد و احیاط است که چیزی را که برای صغیر گرفته به کسی ندهد.
مسأله ٢٠١١-اگر بعد از غروب شب عید فطر بچه دار شود واجب نیست فطره ی او را بدهد. ولی بنابر احتیاطی که سزاوار ترک نیست فطره کسانی را که بعد از غروب تا پیش از ظهر عید نان خور او حساب می شوند بدهد.
مسأله ٢٠١٢-اگر انسان نان خور کسی باشد و پیش از غروب یا مقارن غروب نان خور کس دیگر شود، فطره او بر کسی که نان خور او شده واجب نیست. مثلا اگر دختر پیش از غروب به خانه ی شوهر رود، باید شوهرش فطره او را بدهد.
مسأله ٢٠١٣-کسی که دیگری باید فطره ی او را بدهد، واجب نیست فطره ی خود را بدهد.
مسأله ٢٠١٤-اگر فطره ی انسان بر کسی واجب باشد و او فطره را ندهد بر خود انسان واجب نمی شود.
مسأله ٢٠١٥-اگر کسی که فطره ی او بر دیگری واجب است خودش فطره را بدهد، از کسی که فطره بر او واجب شده ساقط نمی شود.
مسأله ٢٠١٦-زنی که شوهرش مخارج او را نمی دهد، چنان چه نان خور کس دیگر باشد، فطره اش بر آن کس واجب است و اگر نان خور کس دیگر نیست درصورتی که فقیر نباشد، باید فطره ی خود را بدهد.
مسأله ٢٠١٧-کسی که سید نیست، نمی تواند به سید فطره بدهد و حتی اگرسیدی نان خور او باشد، نمی تواند فطره ی او را به سید دیگری بدهد.
مسأله ٢٠١٨-فطره ی طفلی که از مادر یا دایه شیر می خورد، بر کسی است که مخارج مادر یا دایه را می دهد، و اگر پدر اجرت شیر دادن را می دهد ظاهرا بر پدر است ولی اگر مادر یا دایه مخارج خود را از مال طفل بر می دارد، فطره ی طفل بر کسی واجب نیست.
مسأله ٢٠١٩-انسان اگر چه مخارج عیالاتش را از مال حرام بدهد باید فطره ی آنان را از مال حلال بدهد.
مسأله ٢٠٢٠-اگر انسان کسی را اجیر نماید و شرط کند که مخارج او را بدهد باید فطره ی او را هم بدهد، ولی چنان چه شرط کند که مقدار مخارج او را بدهد مثلا پولی برای مخارجش بدهد، واجب نیست فطره ی او را بدهد.
مسأله ٢٠٢١-اگر کسی بعد از غروب شب عید فطر بمیرد، باید فطره ی او و عیالاتش را از مال او بدهند ولی اگر پیش از غروب بمیرد، واجب نیست فطره ی او و عیالاتش را از مال او بدهند.